BIA SARIA 2026
BIA 2026 SARITUA
Ingurumenarekiko, jasangarritasunarekiko eta interakzioa eta gizarteratzea erraztuko duten bizikidetza espazioen sorrerarekiko errespetu sakona erakutsiz 20 urtetik gorako ibilbide profesionala egin ondoren, BIA Batzordearen iritziz Tatiana Bilbao andreak merezi du saria edizio honetan.
TATIANA BILBAO SPAMER, HFAIA
CEO – Tatiana Bilbao ESTUDIO
Mexiko Hiria, 1972/08/02
Tatiana Bilbaok izen bereko estudioa sortu zuen 2004an Mexiko Hirian, batera uztartu nahi baitzituen ikerketa, diseinua, komunitateak komunitatearentzat zuzendutako estrategiak, bai eta eraikuntza arduratsua ere. Bulegoko lana elkar lotuta doa ikerketarekin, eta diseinua hainbat egoeratan erabiltzeko aukera eskaintzen du. Lantokia eratu baino lehenago, Bilbao aholkulari-lanetan aritu zen Mexiko Hiriko Barruti Federaleko Gobernuaren Garapen eta Etxebizitza Idazkaritzan; aldi horretan, Hiriko Hiri Garapenerako Aholku Kontseilua Garatzeko Zuzendaritza Nagusiko kide izan zen.
Bilbao behin eta berriz aritu da irakasle Yaleko Unibertsitateko Arkitektura Eskolan, eta eskolak eman ditu Columbiako Unibertsitateko GSAPPn, Harvardeko Unibertsitateko GSDn, Riceko Unibertsitatean, Txileko Andrés Bello Unibertsitatean eta Alemaniako Düsseldorfeko HSko Peter Behrens Arte Eskolan. Haren lanaren argitaratzaile izan dira The New York Times, A + U, Domus, Arquitectura Viva eta El País, besteak beste. Lan-ibilbidean, zenbait sari ere jaso ditu. 2025eko otsailean, HFAIA Ameriketako Arkitektoen Institutuko ohorezko kide izendatu zuten Tatiana, AEBn arkitekto moduan erregistratu gabeko lagunei AIAk eskaintzen dien ohorerik handienetako bat, eta arkitektura globalean izandako eragina nabarmendu zuten. Horrez gain, Cortéseko Itsasoa Ikerketa Zentroa proiektua bost finalistetako bat izan zen MCHAP Mies Crown Hall American Prize sarian.
Azken bost urteetan, Bilbaok eskuratu dituen sarien artean daude 2020ko Tau Sigma Delta Urrezko Domina, RAIC Kanadako Arkitekturako Errege Institutuko ohorezko kide titulua 2021ean, Richard Neutra Saria eta AW Architect Saria 2022an, J. Irwin eta Xenia S. Miller Saria eta ArpaFIL Saria 2023an, eta Boston Architectural Collegeren ohorezko doktore izendapena 2024an.
Tatiana Bilbao. Argazkia Ana Hop
Acuario Mazatlan. Argazkia Juan Manuel McGrath©
TATIANA BILBAO ESTUDIO
Tatiana Bilbao ESTUDIO Mexiko Hirian egoitza duen arkitektura-estudio bat da, eta 2004an sortu zuten. Ikerketan, diseinuan, komunitateari zuzendutako estrategietan eta eraikuntza arduratsuan aritzen dira. Estudioko proiektuek hainbat eskala eta programatan jarduten dute, betiere, komunitateekin lotzeko eta planetan bizitzeko moduan eragin onuragarria sortzea bilatu nahian. Estudioaren aburuz, arkitektura zaintza-modu funtsezkoa da, eta diseinu bakoitza ardura horrekin lotuta irudikatzen da.
Proiektu bakoitza, lorategi bat dela, plano bat dela, eraikin bat dela, kokatuta dagoen lekuko baldintza politiko eta kulturalen paisaia ez-materialean txertatzen dute. Estudioaren ustez, paisaia soziala funtsezko faktorea da edozein obra garatu ahal izateko, eskala batekoa edo bestekoa izan, proiektu oro baita lagungarri leku baten identitatea eraikitzeko.
Collage Tatiana Bilbao ESTUDIO
Pertsonek bizitzeko dituzten modu desberdinak onartzea da proposamen bakoitzaren abiapuntua. Estudioaren ustez, funtsezkoa da espazioa okupatu duten erritualen korapiloak askatzea, bertan bizi direnen beharrak ulertzea, eta esploratzea arkitekturak nolatan eratzen dituen elkarreragin sozialak eta eusten dion komunitatea eraikitzeko ahalmenari. Plataforma bihurtzen diren espazioak sortzea da asmoa, bakoitzak bere bizimodua definitzeko aukera izan dezan.
Kolektibitatea da haren filosofiaren muina: aukerak sortzen diren leku bat, bai hazteko, bai ezagutzak transmititzeko eta bai kultura-trukerako. Oroz gain, estudioan argi aitortzen da izaera kolektiboak iraun egiten duela, hain zuzen, gizakiok, biziko baldin bagara, elkarren beharra dugulako.
Tatiana Bilbao ESTUDIOren etikaren bihotzean lankidetza dago txertatuta, sendo sinetsita baitaude arkitektura esanguratsua ezin dela bakarrik gauzatu, ideiak eta ikuspegiak etengabe trukatu behar direlako ezinbestean. Elkarlanerako espiritu hori, lehentasuna izateaz gain, nahitaezko beharrizana da. Tatiana Bilbao ESTUDIOk taldean lan egiten du, metodo analogikoei lehentasuna emanda, hala nola eskuz egindako marrazkiei, collageei eta maketa fisikoei. Lan-metodologia horrek arkitekturaren ikuspegi bat mamitzen du, non espazioa ez duen arkitektoak zehazten, bertan biziko diren pertsonek irudikatuko baitute.
Tatiana Bilbao ESTUDIO. Argazkia Fernando Sánchez
Casas Valhalla. Argazkia Luis Gallardo Studio
Estudioaren arkitektura-langintzan bildutako proiektuak dira, besteak beste, UDEM Monterreyko Unibertsitateko campusean dagoen ESTOA unibertsitate-eraikina, Culiacango Lorategi Botanikoa, Jaliscoko Erromesaren Ibilbidea, 2015eko Chicagoko Arkitektura Bienalean erakutsitako etxebizitza sozial eskuragarriaren prototipo bat, Frantziako Lyongo hiru etxebizitza-eraikin, Cortéseko Itsasoko Ikerketa Zentroa Mazatlanen, eta AEBko St. Louiseko Olive West etxebizitza-garapena. Gaur egun, Estudioa lanean ari da proiektu hauek garatzen: Austingo Kultura Zentro Mexikar-Amerikarreko bigarren fasea; erabilera mistoko Roble 700 eraikinaren proiektua Monterreyn; 1.000 m² banako bi etxe Costa Rican; eta egoitzen masterplan bat Uruguain.
2019an, Tatiana Bilbao ESTUDIO Kopenhageko Louisianako Arte Modernoko Museoaren Architect’s Studio seriean aurkeztu zuten. Era berean, nazioarteko erakunde esanguratsuetan erakutsi du bere lana, besteak beste, honako hauetan: Centre Pompidou, SFMOMA, National Gallery of Victoria, Carnegie Museum of Art, Veneziako Bienala, Chicago Architecture Biennial, Zuricheko Diseinu Museoa, Danish Architecture Center, T-Space Gallery eta Aedes Berlin.