Espazio publikoaren koreografiak
Espazio publikoaren koreografiak
Euskal Herriko Arkitektoen Elkargoaren (EHAEO) Bizkaiko Ordezkaritzak antolatutako Zinema, Arkitektura eta Hiria zikloak, BIA “24/25 herritarren jardueren esparruan, mugikortasunaren gaiari eskainiko dio 2025eko lehen hiruhilekoa, espazio publikoaren koreografia baten metaforaren pean, aldi berean hiri mugikortasunaren erreferente filmiko diren hiru filmen programazioarekin: Metropolis, hiri teknologikoaren utopia futurista, Fritz Langek zuzendua 1927an, gerra arteko abangoardia artistikoen testuinguruan, duela gutxi berreskuratutako soinu bandak (BSO) berrmasterizatuta eta lagunduta; Caro Diario (1993), Nanni Moretti errealizadore italiarrarena, aldi berean metropoli erromatarraren orainaren oroimenean zeharreko ibilbidea irudikatzen duen hiri-ibilbidea; eta Jim Jarmusch zuzendari estatubatuarraren Una noche en la tierra (1991), non bost istorio kateatzen diren, beste hainbeste hiritan garatzen direnak, guztiak gaueko taxi-ibilbide batean zehar, protagonistek partekatuta.
Colegio de Arquitectos Vasco-Navarro (COAVN Bizkaia)
Alda. Mazarredo 71, Bilbao
SARRERA LIBREA

Urtarrilaren 30an
19:00
Metropolis
Metropolis
Metropolis hiri-distopia bat da, gerren arteko alemaniar espresionismoaren erreferentea, UNESCOk Munduaren memoriatzat hartu duena, hiriaren eta garaiko gizartearen iruditeriaren tratamendu eta irudikapen bereziengatik. Filmaren bertsio zaharberritua da hau, jatorrizko muntaia errespetatzeaz gain, Gottfried Huppertz musikariaren jatorrizko soinu-banda ere badu, 1927an Berlinen estreinatzeko erabili zena. Metropolisek hiri industrialaren eta gizarte hiritarraren ikuspegi futurista eta gizatasunik gabekoa aurkezten du.
Metropolisen, gizartea bi motatan banatzen da: aberatsena, boterea eta ekoizpen-bideak dituena, eta langileena, baldintza eskasetan bizitzera kondenatua, hiriaren bihotz industriala dagoen lurpeko ghetto moduko batean sartuta. Egun batean, Frederrek, Joh Fredersen ahalguztidun eta hiria kontrolatzen duen gizonaren semeak, ustekabean langileen egoera ezagutuko du eta Maria, sentimendu onak, anaitasuna eta maitasuna predikatzen dituen jatorri apaleko neska batez maitemindu ondoren, bere aita langileen egoeraz ohartarazten du. Orduan, handikiak Mariaren irudia duen robot bat eraikitzea agintzen du, langileen altxamendua eragiteko eta, horrela, haien aurka egiteko arrazoi bat izateko.

Otsailaren 27an

19:00
Caro Diario
Caro Diario
Nanni Morettik bere burua zuzentzen du Caro diario filmean. Pelikula honetan, zuzendariak Erromako bere bizipena filmatzen du, motozikleta batean bere kaleak zeharkatzen dituen bitartean (En mi vespa), zinemagile lagun batekin hitz egiten duela, Eolia uharteetan egindako itsas bidai batean (Irlak), edo larruazaleko erupzio gogaikarri bat tratatzeko mediku desberdinei egindako bisita larri eta erratikoak kontatzen ditu, nabarmenki autobiografikoa den filmeko azken atalean (Medikuak).
Baina hiru kontakizunek begirada ibiltari eta kritiko bat ere irudikatzen dute hiriaren eguneroko bizimoduaren inguruan, landa-egunkari inprobisatu baten itxuraren azpian: “Atsegin dut etxeei begiratzea, zeinen polita den soilik etxez egindako film bat!”, azaltzen du Morettik, udan biztanleek abandonatutako hiri bateko hainbat auzotako eraikinak travelling luze batekin filmatzen dituen bitartean, amaitzeko, hiriaren inguruan eraildako Pier Paolo Pasolini zuzendariari omenaldi sentikorra eginez.
Martxoak 27an
19:00
Noche en la tierra
Noche en la tierra
Gaueko bost taxik planetako beste horrenbeste hiri zeharkatzen dituzte aldi berean. Los Angelesen, casting zuzendari batek uste du bere izar berria aurkitu duela bera daraman gidari gaztearengan. New Yorken, Brooklynera itzuli nahi duen gizon batek taxiaren gidaria ordezkatu beharko du, eta Parisen, itsu bat taxi-gidariaren amesgaiztorik okerrena bihurtzen da. Erroman, berriz, taxista batek uste du konfesatzeko unea iritsi dela apaiz bat eramatean, eta Helsinkin, lagun talde batek jakingo du autoa daramanak historia tragiko bat gordetzen duela. Bizitza bera bezala.
Jim Jarmusch zinema underground garaikidearen erreferenteetako bat da. Bere estilo pertsonala istorio handietan txertatutako istorio txikien kontakizunak ezaugarritzen du, eta aitzakia gisa balio zaio galtzaileen erretratu garratza eta hunkigarriak egiteko, betiere estetika dekadente eta esperimental bat erabiliz.
