Manifestua

Ur-ertz berriak

BIA Urban Regeneration Forumaren bigarren edizio hau, uraren inguruan sortzen diren hiriko espazioetan oinarritzen da. Gure hiriak jasaten ari diren aldaketa nabarmenenak uraren ertzetan gertatzen ari dira.

Estrategikoki kokatutako lurzorua libre gelditu izanak, hiri-birsorkuntzari aukera berriak eskaini dizkio; gure inguruan, jarduera industrialek, azpiegiturek edota portuko erabilerek okupatutako hiri-eremuak izan dira azken urteetan libre gelditu izan diren lurrak. Gune hauek, zabalak, konplexuak eta gatazkaz betetakoak izaten dira askotan, eta, berauen birmoldaketa, hamarkadetan zehar luza daiteke. Bertan kokatutako azpiegituren balio-bizitza gainditzen duten okupazio-zorra, industria-hondakinen agerpena, industria-zoruaren beharrizana edo ordezko portu-zorua, horiek guztiek inbertsio-lan handia eskatzen dute; hirigunearen bihotzean kokatutako lurzoru hauek hiri-birsorkuntzarako benetako erronka bilakatzen dira.

Aurreko edizioaren jarraipen gisa, BIA2 edizio honetan jakin nahi duguna da hiri-naturalizazioan zein eginkizun betetzen duten ur-ertz hauek. Arrunta da hiriko waterfrontak urari artifizialki irabazitako lurrak izatea. Gune horiek berreskuratze-lanetan, oso ohikoa da lurraren okupazioa handitzea. Zeintzuk dira eskaintzen zaizkigun aukerak? Naturari lurzorua ematea posible al da, hiri-lurzorua atzeratuz? Zein abantaila lortu daitezke, ingurune-kalitateari eta uholdeen kontrako segurtasunari dagokionez?

BIA2 edizioak aztertu nahi duena da eraldaketa hauek nola gauzatu daitezkeen. Era berean, egiaztatu nahi du, eztabaidaren eta esperientzia desberdinen azalpenaren bitartez, arrakastaren giltza zein den, gure hirietako erronkei aurre egiteko asmoz. Zein berrikuntza-osagai gehitu behar zaizkion. Moldagarritasuna da, gaur egun, gehien erabiltzen den hitza, hirien zaharberritzeaz dihardugunean. Moldaerraza eta multifuntzionala hitzek definitzen dute moldagarria denaren panorama. Parametro horiek, sarritan, estandarizatutako konponbideen bidez eransten dira praktikara. Horrek globalizatutako neutraltasunera garamatza. Galdera da: kokaleku zehatz bakoitzaren berezitasunari irtenbidea aurkitzeko, egokia al da estandarizatutako konponbidetara jotzea? Eredu estandarretan oinarritutako irtenbideak gainditzen dituzten giltzak hautematean dago gakoa, berritasun formalak soilik bermatuko du bizirik jarraitzea. Zeintzuk dira tabula rasaren abantailak eta desabantailak? Eta berrerabilpenarenak? Zein irizpide eta metodologiaren arabera erabaki zerk iraun behar duen eta zerk ez? Leku baten izaera eta nortasuna bere ondare kolektibo eta memoriaren bidez eraikitzen baldin badira, zer garrantzi dauka, eremu hauetan, iraganaren babesak? BIA2 edizioaren xedea da, azken finean, eztabaida-leku baliagarria izatea, hain zuzen ere, hiriko nortasunaren azpian dagoen sinbologiaren interpretazio-lan nabarienentzat, eta berauen inguru fisiko berriaren babes eta integrazio ereduentzat.

Ur-ertzak suspertzeko kudeaketak, eragile desberdinen adostasuna eskatzen du (administrazioa, enpresa eta erakunde publiko zein pribatuak, inbertitzaileak). Publiko eta pribatuaren arteko elkarlanak, epe luzerako prozesu hauetan, bermatu egiten du, bai emaitzaren kalitatea, baita arrakasta ere, integrazioaren eta gizarte orekaren ikuspuntutik. Horiek guztiak, hiri-birsorkuntzaren oinarri dira. Nola sustatu lidergo barneratzailea? Nola bultzatu partaidetza, jasangarritasun elementu gisa? Irisgarritasuna eta hiri-bizitasuna, erabilera librean eta funtzionalki anitzean oinarrituak, eraberritze orekatuaren berme-emaile dira. BIA2 edizioak, aukera handiko gune hauen eraldaketa-prozesuaren kudeaketaren eta antolaketaren giltzak aztertu nahi ditu.

Hori guztia, uraren kudeaketan, jasangarritasuna eta eraginkortasuna alde batera utzi gabe (tratamendu, berrerabilpen, erabilera-bankua…). Ura ezinbesteko ondarea dela ezin dugu ahaztu. Ur-erabileraren diagnostikoari, agendari eta joerari buruz ere proposatzen da eztabaida, kontuan izanik, herri desberdinetan, batez besteko ur-erabilgarritasunak duen eragina. Ikuspuntu hau, aurrekoekin estuki lotuta dago, izan ere, hiriaren definiziorako hartzen diren erabakiek, baliabideen kontsumoa modu zehatz batean markatuko baitute.